نرخ دیه چیست+ جزئیات و قیمت دیه ۱۴۰۰

0
زمان مطالعه: ۸ دقیقه

متاسفانه براساس آمار پلیس راهور، میزان تصادفات رانندگی در ایران بسیار بالاست. اکثر این تصادفات با خسارات جانی و مالی همراه هستند. قوانین بیمه‌ای برای چنین حوادثی، بیمه شخص ثالث را در تمهیدات خود لحاظ کرده‌اند. این بیمه براساس نرخ دیه، انواع خسارات جانی و مالی را تعیین و پرداخت می‌کند. خسارت جانی می‌تواند مترادف نقص عضو یا حتی فوت فرد باشد. در این موارد می‌توان برحسب نرخ دیه، خسارت را محاسبه و جبران کرد. حال شاید سوال شما این باشد که دیه چیست؟ نرخ دیه ۱۴۰۰ چگونه محاسبه می‌شود؟ میزان خسارات مالی تصادفات چگونه براساس نرخ دیه تعیین می‌گردد؟ چطور دیه یا خسارت را از بیمه یا صندوق تامین خسارت بدنی بگیریم؟ ما در این مقاله به پرسش‌های شما پاسخ می‌دهیم. پس با ما همراه باشید.

دیه چیست؟ مبلغ دیه چگونه تعیین می‌گردد؟

قاعده ” لاضر و لا ضرار” اسلام تاثیر زیادی بر حقوق جزایی ایران دارد. به موجب این قاعده، حق هر گونه آسیب جانی و مالی به دیگران از همه افراد سلب شده است. علیرغم وجود چنین قوانینی، طبیعی است که همه افراد هم مقید به اجرای مقررات نباشند؛ دیده می‌شود خساراتی عمد یا غیرعمد به افراد وارد شود. موضع مقامات قانونی در قبال چنین خساراتی چیست؟

 اگر آسیبی به شخص دیگر چه عمدی چه غیر عمدی وارد شود، فرد ملزم به جبران آن خسارت است. در مبحث آسیب‌های جسمی، مساله قصاص و دیه مطرح می‌شود. قصاص به مقابله مثل آسیب در جرایم عمدی تعبیر می‌شود. به عنوان مثال، اگر کسی عمدا آسیبی به چشم شخص دیگر وارد نمود، شخص مقابل از حق قصاص این آسیب با صدمه زدن به گوش فرد برخوردار است. در مواقع جرایم غیرعمدی، بحث دیه مطرح می‌شود. دیه، جبران خسارت بدنی با پرداخت مالی است.

یکی از مهم‌ترین مجازات جرایم در قانون جزایی، دیه است. براساس ماده ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی، ” دیه، مقدار مال معین است که شرع اسلام برای جبران جنایات غیرعمدی، شبه عمد، خطای محض و جنایت عمدی(اگر قاضی اجرای حکم قصاص را عملی نداند) و نقص عضو مشخص می‌کند.”

اگر در شرع، میزان جبران خسارت مشخص شده باشد، دیه نامیده می‌شود؛ اگر این مقدار خسارت پرداختی، تعیین نشده باشد از اصطلاح ” ارش” استفاده می‌شود.

شخص آسیب دیده جانی در تصادفات رانندگی
خسارت جانی در تصادف

ارش چیست؟ ارش چه ارتباطی به دیه دارد؟

ارش، یکی از تقسیم‌بندی‌های دیه است. ارش به دیه‌ای گفته می‌شود که مقدار آن در قانون اسلام تعیین نشده باشد. دادگاه و مقام قضایی با توجه به

  • نوع جرایم و تاثیر آن بر فرد آسیب‌دیده
  •    میزان خسارت
  •    نرخ دیه
  •  گزارش کارشناس

میزان ارش را اعلام می‌کند.

انواع دیه چیست؟

دیه در شرایط مختلف، تنوع می‌یابد. دیه را براساس نوع آسیب وارده به انسان به انواع زیر تقسیم کرده‌اند:

  • دیه جان: آسیبی که با قصد و اختیار وارد می‌شود. بنا بر حکم شرع، این امر موجب حق قصاص برای آسیب دیده خواهد شد. فرد آسیب دیده می‌تواند از قصاص چشم‌پوشی کرده و دیه دریافت نماید.
  • دیه شبه عمد: فرد مجرم قصد ارتکاب جرم منجر به آسیب دارد ولی قصد او ارتکاب خود جنایت نیست. به عنوان مثال برای ادب کردن، فردی را کتک بزنیم ولی در اثر این کتک زدن، فرد جان خود را از دست بدهد.
  • خطای محض: نه قصد جنایت وجود دارد و نه انجام کار منجر به آن خسارت شده است. به عنوان مثال، هنگام بازی افراد، توپ، شیشه پنجره خانه‌ای را بشکند و محکم به سر فرد موجود در آن خانه خورده و سبب مرگ او شود.

طبق تعریف دیه که در بالا اشاره کردیم، اگر جرایم غیرعمدی با آسیب به جان، اعضای بدن و نقص عضو همراه باشند، با دیه معین جبران خواهد شد. مقدار دیه را شرع تعیین می‌کند. فرد بزهکار، مجرم یا ورثه او باید این مبلغ دیه مشخص را به طرف مقابل بپردازند. حال که با مفهوم دیه و انواع آن آشنا شدیم، شاید بپرسید: نرخ دیه چگونه محاسبه می‌شود؟

انواع دیه و نحوه محاسبه در شرع اسلام
چگونه انواع مختلف دیه محاسبه می شوند

چگونه میزان نرخ دیه تعیین می‌شود؟

نرخ دیه، امری مادی محسوب می‌شود. همانند هر امر مادی و مالی دیگری، میزان و نرخ دیه برای مجرم و مقصر حوادث از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. به علاوه میزان حق دیه هر سال نسبت به سال قبل تغییر خواهد کرد. دلیل این تغییر نرخ دیه را می‌توان در نرخ تورم ایران یافت. با توجه به نرخ فزاینده تورم، هر سال نرخ دیه رشد می‌کند.

هر ساله بعد از اعلام درصد تورم از سوی بانک مرکزی، قوه قضاییه نرخ دیه کامل انسان را تعیین می‌کند. سپس این نرخ دیه معین به ارگان‌ها و افراد اطلاع رسانی خواهد شد. طبق مجازات اسلامی، مبلغ دیه کامل انسان معادل نرخ روز ۱۰۰ شتر سالم خواهد بود. البته معیارهای جامعه امروزی نیز در تعیین مبلغ دیه دخیل هستند.

در هنگام بروز حوادث رانندگی و تصادفات، پزشکی قانونی میزان صدمات وار به فرد را به دادگاه اعلام می‌کند. سپس دادگاه با توجه به نرخ دیه در آن سال و میزان آسیب‌های وارد شده به فرد، میزان خسارت جانی را تعیین خواهد کرد.

چگونه مبلغ دیه در ماه‌های حرام محاسبه خواهد شد؟

محاسبه نرخ دیه در ماه‌های حرام و غیرحرام متفاوت خواهد بود. اگر رفتار مجرمانه و آسیب بدنی مثلا تصادف رانندگی و خسارت جانی در ماه حرام یا در محدوده مکانی مکه صورت گیرد، قیمت دیه چگونه محاسبه می‌شود ؟ یک سوم دیه به مبلغ نرخ دیه در ماه‌های غیرحرام افزوده می‌شود. شاید برایتان سوال باشد که ماه‌های حرام شامل چه ماه‌هایی هستند؟ محرم، رجب، ذی القعده، ذی الحجه جزو ماه‌های حرام محسوب می‌شوند.

اگر کسی در ماه عادی صدمه ببیند ولی در ماه حرام فوت شود، مبلغ دیه عادی بدون افزایش سهم ۱/۳ ماه حرام پرداخت می‌گردد. ولی اگر هر دوی آسیب و فوت در ماه حرام صورت گیرد، دیه تشدید شده و مطابق نرخ ماه حرام پرداخت خواهد شد. حال ببینیم که نرخ دیه کامل در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟ جدول قیمت دیه چگونه خواهد بود؟

نرخ دیه ۱۴۰۰ + جدول نرخ دیه مصوب قوه قضاییه

در نشست خبری ۲۶ اسفند ۹۹، سخنگوی قوه قضاییه، نرخ دیه سال ۱۴۰۰ را معادل ۴۸۰ میلیون تومان اعلام کرد. مبلغ دیه کامل انسان در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۹۹ با افزایش ۴۵درصدی همراه بوده است. با توجه به حکم تشدید و تغلیظ دیه در ماه‌های حرام، مبلغ دیه در ماه‌های حرام ۱۴۰۰ برابر با ۶۴۰ میلیون خواهد بود. مبلغ دیه در تعیین حق بیمه پایه بعضی بیمه‌ها نظیر بیمه شخص ثالث مدنظر قرار می‌گیرد.

جدول کامل محاسبه نرخ دیه ۱۴۰۰

شرح مبلغ شرح مبلغ
یک دینار شرعی ۴۸۰.۰۰۰ یک و نه دهم درصد دیه کامل ۹.۱۲۰.۰۰۰
یک درهم شرعی ۴۸.۰۰۰ دو درصد دیه کامل ۹.۶۰۰.۰۰۰
یک نفر شتر ۴.۸۰۰.۰۰۰ دو نیم درصد دیه کامل ۱۲.۰۰۰.۰۰۰
یک ده هزارم دیه کامل ۴۸.۰۰۰ سه درصد دیه کامل ۱۴.۴۰۰.۰۰۰
یک هزارم دیه کامل ۴۸۰.۰۰۰ سه و نیم درصد دیه کامل ۱۶.۸۰۰.۰۰۰
یکصدم دیه کامل (یک درصد) ۴.۸۰۰.۰۰۰ چهار درصد دیه کامل ۱۹.۲۰۰.۰۰۰
نیم صدم دیه کامل (نیم درصد) ۲.۴۰۰.۰۰۰ چهار و نیم درصد دیه کامل ۲۱.۶۰۰.۰۰۰
یک دهم درصد ۴۸۰.۰۰۰ پنج درصد دیه کامل ۲۴.۰۰۰.۰۰۰
دو دهم درصد دیه کامل ۹۶۰.۰۰۰ پنج و نیم درصد دیه کامل ۲۶.۴۰۰.۰۰۰
سه دهم درصد دیه کامل ۱.۴۴۰.۰۰۰ شش درصد دیه کامل ۲۸.۸۰۰.۰۰۰
چهار دهم درصد دیه کامل ۱.۹۲۰.۰۰۰ شش و نیم درصد دیه کامل ۳۱.۲۰۰.۰۰۰
پنج دهم درصد دیه کامل ۲.۴۰۰.۰۰۰ هفت درصد دیه کامل ۳۳.۶۰۰.۰۰۰
شش دهم درصد دیه کامل ۲.۸۸۰.۰۰۰ هفت و نیم درصد دیه کامل ۳۶.۰۰۰.۰۰۰
هفت دهم درصد دیه کامل ۳.۳۶۰.۰۰۰ هشت درصد دیه کامل ۳۸.۴۰۰.۰۰۰
هشت دهم دصد دیه کامل ۳.۸۴۰.۰۰۰ هشت و نیم دصد دیه کامل ۴۰.۸۰۰.۰۰۰
نه دهم درصد دیه کامل ۴.۳۲۰.۰۰۰ نه درصد دیه کامل ۴۳.۲۰۰.۰۰۰
یک درصد دیه کامل ۴.۸۰۰.۰۰۰ نه و نیم درصد دیه کامل ۴.۵۶۰.۰۰۰
یک و یک دهم درصد دیه کامل ۵.۲۸۰.۰۰۰ ده درصد دیه کامل ۴۸.۰۰۰.۰۰۰
یک و دو دهم درصد دیه کامل ۵.۷۶۰.۰۰۰ نصف (یک دوم) دیه کامل ۲۴۰.۰۰۰.۰۰۰
یک و سه دهم درصد دیه کامل ۶.۲۴۰.۰۰۰ ثلث (یک سوم) دیه کامل ۱۶۰.۰۰۰.۰۰۰
یک و چهار دهم درصد دیه کامل ۶.۷۲۰.۰۰۰ ربع (یک چهارم) دیه کامل ۱۲۰.۰۰۰.۰۰۰
یک و پنج دهم درصد دیه کامل ۷.۲۰۰.۰۰۰ خمس (یک پنجم) ۹۶.۰۰۰.۰۰۰
یک و شش دهم درصد دیه کامل ۷.۶۸۰.۰۰۰ چهارپنجم از یک پنجم دیه کامل ۷۶.۸۰۰.۰۰۰
یک و هفت دهم دصد دیه کامل ۷.۱۶۰.۰۰۰ چهار پنجم از یک پنجم از یک دوم دیه کامل ۳۸.۴۰۰.۰۰۰
یک و هشت دهم درصد دیه کامل ۸.۶۴۰.۰۰۰ یک پنجم از یک دهم دیه کامل ۹.۶۰۰.۰۰۰
یک دوم از یک دهم دیه کامل ۲۴.۰۰۰.۰۰۰
حارصه (یک شتر) ۴.۸۰۰.۰۰۰ دیه نطفه که در رحم مستقر شده است (بیست دینار) ۹.۶۰۰.۰۰۰
دامیه (دو شتر) ۹.۶۰۰.۰۰۰ دیه علقه که خون بسته است (چهل دینار) ۱۹.۲۰۰.۰۰۰
متلاحمه (سه شتر) ۱۴.۴۰۰.۰۰۰ دیه جنین که گوشت و استخوان آن تمام شده است و هنوز روح در آن پیدا نشده است. فرقی بین دختر و پسر نیست (یکصد دینار) ۴۸.۰۰۰.۰۰۰
سمحاق (چهار شتر) ۱۹.۲۰۰.۰۰۰ دیه جنین در مرحله ای که بصورت استخوان درآمده است و هنوز گوشت نروییده است (هشتاد دینار) ۳۸.۴۰۰.۰۰۰
موضعه (پنج شتر) ۲۴.۰۰۰.۰۰۰ دیه جنین که روح در آن پیدا شده است (اگر دختر باشد نصف دیه کامل مرد مسلمان) ۲۴۰.۰۰۰.۰۰۰
هاشمه (ده شتر) ۴۸.۰۰۰.۰۰۰ دیه جنین که روح در آن پیدا شده است و اگر مشتبه باشد (سه چهارم دیه کامل) ۳۶۰.۰۰۰.۰۰۰
منقله (پانزده شتر) ۷۲.۰۰۰.۰۰۰ دیه مضقه که به صورت گوشت درآمده است (شصت دینار) ۲۸.۸۰۰.۰۰۰
مأمومه (سی و سه شتر) ۱۵۸.۴۰۰.۰۰۰ دیه اعضای جفتی مانند چشم، گوش، دست و پا هر یک ۵۰ و هر دو ۱۰۰ درصد
جائفه (ثلث دیه کامل) ۱۶۰.۰۰۰.۰۰۰ شکستگی استخوان یک پنجم دیه عضو
دامغه (ثلت دیه کامل و همچنین ارش که توسط پزشک قانونی تعیین می گردد) ۱۶۰.۰۰۰.۰۰۰ خرد شدن استخوان یک سوم دیه عضو
سیاه شدن صورت بدون جراحت، شش دینار ۲.۸۸۰.۰۰۰ شکستگی بینی ۴۷ میلیون و ۸۵۰ هزار
کبود شدن صورت (سه دینار) ۱.۴۴۰.۰۰۰ دیه بخیه (به نظریه پزشک قانونی بستگی دارد). ….
سیاه شدن سایر اعضاء بدن (سه دینار) ۱.۴۴۰.۰۰۰ شکستگی دنده محیط بر قلب حدوداً ۱۱ میلیون و ۹۶۳ هزار
سرخ شدن اعضاء بدن (ربع دینار) ۱۲۰.۰۰۰

افزایش نرخ دیه ۱۴۰۰ و تاثیر آن بر جبران خسارات بیمه اتومبیل

خسارات جانی بیمه ثالث  متناسب با مبلغ دیه کامل مسلمان محاسبه می‌شود . تعهدات مالی بیمه شخص ثالث نیز با در نظر گرفتن ۲٫۵ درصد مبلغ دیه در ماه حرام تعیین می‌گردد. به بیان دیگر، حداقل تعهدات مالی شرکت‌های بیمه در قبال خسارات بیمه شخص ثالث معادل ۱۶ میلیون است. بیمه مرکزی سقف خسارات مالی بیمه شخص ثالث را نیز با توجه به نرخ دیه ۱۴۰۰ برابر با ۳۲۰ میلیون تومان اعلام کرد.

نرخ دیه برای تعیین خودروهای نامتعارف در قوانین بیمه شخص ثالث از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا تعریف خودروهای نامتعارف به نرخ دیه وابسته است: خودروهای غیرمتعارف به خودروهایی گفته می‌شود که قیمت‌شان بیشتر از نصف مبلغ دیه معین در هر سال باشد. خسارت این نوع خودروها بر اساس قاعده نسبی محاسبه خواهد شد.به عنوان مثال خودروی نامتعارف درسال ۱۴۰۰ نرخ بالای۳۲۰ میلیون تومان دارد.در صورت بروز حوادثی که تنها به خسارت مالی منجر شوند، با توجه به شرایط زیر در سال ۱۴۰۰، نیازی به کروکی پلیس و گزارش راهنمایی و رانندگی نیست:

  1. خسارت مالی کمتر از حداقل نرخ خسارت مالی: ۱۶ میلیون
  2. عدم بروز خسارت جانی
  3. مقصر و آسیب دیده حادثه رانندگی هر دو دارای گواهینامه رانندگی متناسب با وسیله نقلیه باشند.
افزایش چشمگیر مبلغ دیه چه تاثیری بر بیمه ثالث دارد
افزایش چشمگیر مبلغ دیه چه تاثیری بر بیمه ثالث دارد

تاثیر نرخ دیه بر بیمه‌نامه‌ها شخص ثالث

همه دارندگان وسایل نقلیه زمینی از قبیل موتورسیکلت و خودرو الزام قانونی به تهیه بیمه شخص ثالث دارند. این بیمه‌نامه، خسارات جانی و مالی شخص ثالث را در صورت بروز حوادث جبران خواهد کرد. شرکت‌های بیمه نرخ بیمه ثالث موتور و خودرو را برحسب نرخ پایه بیمه شخص ثالث تعیین می‌کنند. همان طورکه تاکنون متوجه شدید، نرخ پایه بیمه شخص ثالث نیز منوط به نرخ دیه انسان کامل است. بنابراین، اگر اجبار قانونی بیمه شخص ثالث را نادیده بگیریم، با رشد ۴۵ درصدی نرخ دیه در سال ۱۴۰۰، تعداد بالایی از افراد در خرید این بیمه با توجه به نرخ بالای آن مشکل خواهند داشت. این امر بیمه‌گریزی و ناامنی روحی رانندگان را سبب می‌گردد. در نهایت عدم آسودگی خیال رانندگان خودرو و موتورسیکلت سلب خواهد شد که آمار تصادفات رانندگی را بالا رود.

افزایش نرخ دیه و بالارفتن قیمت بیمه شخص ثالث، حمایت و همدلی شرکت‌های بیمه، نمایندگی‌های بیمه و سامانه‌های خرید آنلاین بیمه نظیر بیمه دات کام را برای همیاری با بیمه‌گزاران می‌طلبد. این نهادها با ارائه راهکارهای مناسب در شرایط تورمی، مجددا همراهی خود را با اقشار مردم ثابت خواهند کرد.

بیمه دات کام که همواره در صدد کسب رضایت بیمه‌گزاران عزیز بوده است، با درک مسئولیت اجتماعی خود، ارائه تخفیفات بیمه شخص ثالث و بالا بردن سطح خدمات خود درصدد است که باری از دوش همه افراد جامعه مخصوصا رانندگان  بکاهد. لذا می توان با ارجاع به تحقیقات بازار، بیمه دات کام را به عنوان سامانه‌ای مطرح کرد که ارزان‌ترین قیمت انواع بیمه‌ها نظیر بیمه شخص ثالث را ارائه کرده است. به علاوه با جشنواره‌های تخفیف و پروموشن‌های خود درتلاش است که هرچه بیشتر در کنار بیمه‌گزارارن عزیز باشد. بیمه دات کام در تلاش است با چنین اقداماتی، گامی در جهت ارتقای فرهنگ بیمه و رانندگی ایمن بردارد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.