فرانشیز بیمه چه معنایی دارد؟+راهنمای کامل و دقیق فرانشیز|بیمه دات کام

آیا شما هم ” فرانشیز ” را در قبض داروی خود دیده‌اید؟ یا هنگام استفاده از بیمه باربری، ملزم به پرداخت بخشی از هزینه ازجیب شده‌اید؟ در این مواقع حتما از خود پرسیده‌اید:” من که حق بیمه را پرداخته‌ام، چرا باید فرانشیز بیمه را هم پرداخت کنم؟”. برای درک بهتر معنی این اصطلاح بیمه‌ای و نداشتن حس فریب خوردن از شرکت‌های بیمه، با ما در این مقاله همراه باشید.

معنای فرانشیز چیست؟

معنای لغوی فرانشیز از تلفظ فرانسوی franchise  برمی‌آید. به این کلمه در انگلیسی فرانچایز گفته میشود. ریشه این واژه لاتین ، به معنی معافیت و اغماض است.

فرانشیز در بیمه چه معنایی دارد؟

اصطلاح فرانشیز به مبلغی از خسارت گفته می‌شود که به عهده بیمه‌گذار است؛ بیمه‌گر نسبت به آن تعهدی ندارد.  قسمتی از خسارت است که شرکت بیمه پرداخت نمی‌کند. این خسارت به عهده بیمه‌گذار باقی می‌ماند.

فرانشیز تقریباً در تمام انواع بیمه مطرح است. بحث نسبتاً جامع درباره آن خالی از فایده به نظر نمی‌رسد. در این مقاله، ابتدا منظور از کلمه فرانشیز و موارد استفاده صحیح آن را بررسی می‌کنیم. سپس توجیه آن را مورد توجه قرار میدهیم.  پس از آن به شرح اجرای آن در دسته‌بندی های مختلف رشته‌های بیمه می‌پردازیم.

فرانشیز، بخشی از خسارت است که شرکت بیمه پرداخت نمی کند
فرانشیز، بخشی از خسارت است که شرکت بیمه پرداخت نمی کند

منظور از فرانشیز چیست؟

منظور از این کلمه در رابطه بین بیمه‌گر و بیمه‌گذار،  بخشی از خسارت است که فرد بیمه‌شده می‌پردازد. مثلاً اگررقم تعیین شده برای فرانشیز صدهزار ریال باشد این مبلغ از خسارت قابل پرداخت کسر خواهد شد. اگر خسارت صدهزار ریال و یا کمتر باشد پرداختی صورت نخواهد گرفت.

این تعریف با معنای لغوی فرانشیز مطابقت ندارد. زیرا اگر معنای فرانشیز اغماض یا صرف نظر کردن است بایستی از خسارت تا صدهزار ریال صرف‌نظر شود. اگر خسارت بیش از این مقدار بود تماما پرداخت می‌گردد.

در مثال بالا خسارت سیصد هزار ریالی بایستی به طور کامل جبران شود. در کشور ما از ابتدا در مورد اجرای فرانشیز چنین اشتباهی صورت گرفت. در حال حاضر به صورت یک عرف مسلم درآمده است.اگر بخواهیم اصطلاحات را به جای خود به کار بریم، روشی که ما عمل می‌کنیم، در زبان‌های انگلیسی و فرانسه deductible عنوان می‌شود.

انواع فرانشیز چیست؟

فرانشیز انواع مختلفی دارد :

  1. در بسیاری موارد، فرانشیز رقمی معین و ثابت است که از خسارت کسر می‌شود. مثلا،  اگر در بیمه‌نامه، حداکثر فرانشیز صد میلیون ریال مشخص شده باشد، هنگام پرداخت خسارت، این مبلغ که سقف فرانشیز نامیده می‌شود، از مبلغ خسارت پرداختی کسر می‌شود.
  2. در بعضی موارد، فرانشیز درصدی از مبلغ بیمه است. هر قدر مبلغ بیمه بیشتر باشد فرانشیز به همان نسبت بالاتر خواهد بود.
  3. در مواردی دیگر، خسارت درصدی ثابت از خسارت است. به عبارت دیگر بیمه‌گزار،  براساس درصدی معین که معمولاً کوچک است با بیمه گر در جبران خسارت سهیم میشود.
  4.  فرانشیز ترکیبی : در بیمه‌های باربری دیده شده است که برای تعیین میزان فرانشیز، از ترکیب سقف خسارت و درصد فرانشیز استفاده می‌شود. مثلا فرانشیز ۱۵% و سقف فرانشیز ۱۵۰ هزار تومان( هر کدام که کمتر بود) کسر می‌شود.
فرانشیز به دسته های مختلف بیمه ای تعلق می گیرد.
فرانشیز به دسته های مختلف بیمه ای نظیر بیمه مسئولیت تعلق می گیرد.

کسر فرانشیز از خسارت چه توجیهی دارد؟

فرانشیز یکی از مباحث مهم در مدیریت خطر است. اصولا بیمه‌گزار به دلیل نیاز به پوشش‌های بیمه‌ای به شرکت بیمه مراجعه می‌کند. بیمه‌گذار نگران ایجاد خسارتهایی است که تحمل آن از عهده او خارج باشد. بیمه گذار از خسارت‌های کوچک واهمه ندارد. مثلاًاگر تصادف اتومبیل منجر به سائیدگی مختصر گلگیر و یا شکستن یک چراغ کوچک شود، مالک خودرو نگران آن نمی‌شود.

او نگران حوادثی است که سبب وارد شدن خسارت چند میلیون ریالی برای خودش و همچنین طرف تصادف او شود. یا این‌که تصادف، سبب بروز خسارت جانی گردد. در این صورت، بیمه‌گزار بایستی هزینه معالجه و دیه آن را بپردازد. گاهی برای شخص مثلاً راننده، پزشک یا داروساز یا صاحب رستوران وضعیتی پیش می‌آید که زیان دیده با مراجعه به مراجع قضایی خسارتی از او مطالبه میکند. این اعاده خسارت، چند برابر همه داراییهای بیمه‌گزاراست. اگر خسارت در حد فرانشیز باشد همه قادر به تحمل آن هستند.

دلایل کسر فرانشیز

الف) وجود فرانشیز مقدار قابل ملاحظهای از تعهد بیمه‌گر می‌کاهد. همین مساله، موجب تخفیف و ارزا‌ن‌تر شدن بیمه می‌شود.

ب) وجود فرانشیز، موجب توجه بیشتر بیمه‌گذار به رعایت تدابیر احتیاطی از جمله مقررات رانندگی و ضوابط حرفه‌ای می‌شود. این مساله به سود جامعه است.

ج) گاهی وجود این قانون کسورات بیمه‌ای موجب کاهش استفاده بیمه‌گذار از پوشش ببیمه ای می‌شود. مثال این نوع تاثیر را در بیمه درمان بررسی می‌کنیم:

اعمال این اصل کسر خسارت، مراجعات بیمه گذاران را برای دریافت خسارت‌هایی جزیی منتفی می‌کند. این کاهش مراجعات به مراکز بیمه در  هزینههای اداری بیمهگر اثر قابل ملاحظه‌ای دارد. کاهش هزینه‌های اداری نیز می‌تواند موجی برای ارزانتر شدن حق بیمه ها باشد.

کسر فرانشیز برای بارها و بیمه اموال
کسر فرانشیز برای بارها و بیمه اموال

کسر فرانشیز برای بیمه اموال چگونه اعمال می‌شود؟

صرف‌ نظر از روش‌هایی که در کشور ما و یا در سایر نقاط متداول است، اصولاً وجود فرانشیز در همه انواع بیمه توجیه منطقی دارد. به مثال‌های زیر دقت کنید:

کسر فرانشیز در بیمه آتش‌سوزی

  • در بیمه‌های آتش سوزی غالباً از اعمال فرانشیز خودداری می‌شود؛ زیرا، معمولاً خسارت‌های آتش سوزی ارقام بزرگی هستند. کسر مبالغ جزیی فرانشیز اثر قابل توجهی در روابط بیمه‌گر و بیمه‌گذار ندارد. فقط در پوشش‌های خطرات اضافی در بیمه‌نامه های آتش سوزی کسر خسارت صورت می‌گیرد. مثلاً در بیمه زلزله فرانشیز، ۱۵ درصد خسارت، فرانشیز است.

اعمال فرانشیز درباره بیمه باربری و مهندسی

  • در بیمههای باربری بیمه‌نامه‌ای به نام بیمه با شرط صادر می‌شود.  نام سابق این بیمه ALL RISK  بود. در این نوع بیمه، هیچ‌گونه فرانشیزی اعمال نمی‌شود. در بیمه با شرط B برای خسارات خصوصی فرانشیزی به صورت درصد وجود دارد. این درصد فرانشیز بر مبنای مبلغ بیمه اعمال می‌شود (مبلغ هر بسته).ولی در این نوع بیمه برای خسارات مشترک یا جنرال، فرانشیز اعمال نمیشود.
  • معمولاً در بیمه‌های مهندسی فرانشیز قابل توجهی اعمال می‌شود.

کسر فرانشیز برای بیمه‌های اتومبیل

  • در بیمه بدنه اتومبیل فرانشیز به طور معمول وجود دارد. میزان آن بسته به نوع خسارت متغیر است. مثلاً برای خسارت کلی یا جزیی، رقم فرانشیز ممکن است ثابت یا درصد معینی از خسارت باشد. حتی برای بعضی اجزای اتومبیل، فرانشیزی خاص معین می‌شود.

فرانشیز در بیمه اشخاص

بیمه های اشخاص عمدتاً سه نوع شامل بیمه‌های عمر، حادثه، درمان هستند. در بیمه‌های عمر فرانشیز متداول نیست. توجیهی نیز برای این فرانشیز وجود ندارد. بیمه گذار علاقه مند است سرمایه بیمه عمر با مبلغ معین داشته باشد. کسر مبلغی از آن دلیلی ندارد. توجه داشته باشیم که اصولاً در بیمه عمر اطلاق خسارت به مبلغ بیمه نادرست است. یعنی، در بیمه عمر خسارتی وجود ندارد که ما سهمی از آن را بر عهده بیمه‌گذار بگذاریم.

آیا در بیمه عمر، فرانشیز اعمال می‌شود؟

 بیمه عمر نوعی رابطه مالی و به منظور ایجاد پس‌انداز برای دوران کهولت یا برای بازماندگان است.

فرانشیز بیمه حوادث وجود دارد؟

در بیمه‌های حوادث که خسارت نقص عضو و یا از کارافتادگی پرداخت می‌شود، قرار دادن مبلغی به عنوان فرانشیز از نظر فن و منطق بیمه‌ای مانعی ندارد؛ ولی معمول نیست. به ندرت، در قراردادهای بیمه دیده می‌شود. حتی برای هزینه معالجات که بعنوان تعهدی اضافی در بیمه حوادث متداول است، مفهوم کسر خسارت بیمه‌گر مطرح نیست.

فرانشیز در بیمه‌های درمانی نظیر بیمه تامین اجتماعی چگونه کسر می‌شود؟

در بیمه های درمان، وجود فرانشیز به صورت یک قاعده و عرف مسلم درآمده است. در همه سیستم‌های بیمه درمان، فرانشیز برای هزینه‌های دارو و حق‌الزحمه پزشک وجود دارد.

اشاره به یک نکته جالب در بیمه درمان ضروری است : شخص بیمه‌گذار در بیمه درمان درباره لزوم مراجعه به پزشک و ایجاد هزینه تصمیم می‌گیرد.

بدیهی است که افراد از لحاظ وضعیت روحی متفاوت هستند. بعضی به محض احساس ناراحتی با فرض وجود یک بیماری خطرناک بیدرنگ به یک یا چند پزشک مراجعه می‌کنند. بعضی دیگر در رفتن نزد پزشک، بی‌میل هستند. وجود فرانشیز تا حدودی از مراجعات غیرضروری جلوگیری می‌کند.

ناگفته نماند که در اغلب کشورها بیمه های درمان، بیمه  گرانی هستند؛ به خصوص، بیمه‌گران تعاونی، که با دریافت حق بیمه دیگری فرانشیز را هم تحت پوشش قرار می‌دهند. گرچه  این رویه نوعی حمایت بیشتر از بیمه شدگان است، ولی فرانشیز را منتفی می‌سازد.

فرانشیز در بیمه‌های مسئولیت

بیمه مسئولیت هم در حقیقت نوعی از بیمه های اموال است. در همه بیمه‌های مسئولیت می‌توان شرط فرانشیز را پیش‌بینی کرد.

تفاوت فرانشیز برای بیمه‌های مسئولیت اختیاری و اجباری

الف) در بیمه‌های مسئولیت اختیاری، بیمهگذار خود میتواند تا حد معینی که متناسب با وضعیت مالی و گستره فعالیت او است رقمی را به عنوان فرانشیز قبول کند به این ترتیب حق بیمه کمتری پرداخت نماید. بدیهی است خسارات کوچک که در حد فرانشیز باشد را بیمه گذار مستقیماً جبران میکند و بیمه گر تعهدی نخواهد داشت.

ب) در بیمه های مسئولیت اجباری که بنا به مصالح اجتماعی و به حکم قانون برقرار میشود، وجود شرط فرانشیز قابل توجیه نیست.

چرا برای بیمه مسئولیت اجباری، فرانشیز وجود ندارد؟

  1. برای زیاندیده، مشکل است که بخشی از خسارت را از بیمه گذار مسئول مطالبه کند و برای بقیه به بیمه گر او مراجعه نماید. معمولاً در قوانین بیمه مسئولیت اجباری، برای زیاندیده حق مراجعه مستقیم به بیمه‌گر پیش‌بینی می‌شود و زیاندیده می‌تواند حتی بدون مراجعه به مسئول حادثه، خسارت خود را مطالبه کند. از جمله فواید این قاعده، مراجعه مستقیم زیاندیدگان به صندوق تأمین خسارت بدنی (در بیمه مرکزی) است. البته در مواردی که مسئول حادثه شناخته نشده باشند.
  2. منظور از فرانشیز درصد معینی از هزینه‌های درمانی مشمول تعهدات قرارداد است که تامین آن به عهده بیمه شده می‌باشد.

فرانشیز برای مراجعه به مراکز درمانی


اگر بیمه‌گزار به  مراکز درمانی طرف قرارداد با شرکت بیمه فاقد قرارداد با بیمه‌گر پایه، مراجعه کند: او می‌تواند پس از ارسال مدارک از سوی مراکز درمانی فوق الذکر به واحد اجرایی مربوطه مراجعه و ضمن دریافت اصل مدارک راساً نسبت به دریافت سهم بیمه گر پایه اقدام نماید. چنانچه مبلغ دریافتی از بیمه گر پایه بیشتر از فرانشیز پرداختی باشد ، بیمه شده می‌بایست نسبت به پرداخت مابه التفاوت آن در وجه شرکت بیمه اقدام نماید. چنانچه مبلغ دریافتی از بیمه گر پایه کمتر از فرانشیز پرداختی باشد ، شرکت بیمه نسبت به پرداخت مابه التفاوت در وجه بیمه شده اصلی اقدام می‌نماید
.

اگر فرد بیمه شده به مراکز درمانی غیر طرف قرارداد مراجعه نماید، کل هزینه درمانی را پرداخت می‌کند. سپس او به شرکت بیمه مراجعه می‌کند. شرکت بیمه با دریافت مدارک: صورت هزینه درمان، مبلغ فرانشیز و سهم بیمه پایه را از هزینه‌های درمانی کم می‌کند. در نهایت، شرکت بیمه خسارت را تا حداکثر میزان تعهد بیمه درمان تکمیلی پرداخت می‌کند.
در هر صورت هزینه های خارج از تعهد بعهده بیمه شده بوده و در محاسبات فوق لحاظ نمی گردد.

چگونه انواع بیمه را آنلاین بخریم؟

با درک بهتر از مفهوم فرانشیز، می‌توانید با اطلاعات بیشتر نسبت به خرید بیمه خود اقدام نمایید. بیمه دات کام که سامانه آنلاین استعلام، مقایسه و خرید آنلاین انواع بیمه: بدنه ، بیمه شخص ثالث ، بیمه مسافرتی از شرکت‌های بیمه‌گر متعدد است، امکان خرید راحت و آسان انواع بیمه  را نیز در سایت خود فراهم آورده است.

شما می‌توانید با ورود به صفحه استعلام بیمه، ضمن وارد کردن مشخصات و شرایط بیمه‌ای مدنظر خود و مقایسه نرخ این بیمه از تمام شرکت‌های معتبر، بهترین بیمه مدنظر خود را انتخاب نموده و خرید راحت و سریع بیمه را به صورت آنلاین تجربه نمایید.

نظرات بسته شده است.