دستور جدید بیمه مرکزی؛ پرداخت خسارت تا ۳۰ آبان آنلاین می‌شود!
بیمه مرکزی با صدور بخشنامه‌ای جدید، تمام شرکت‌های بیمه را موظف کرده است تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵، فرایند رسیدگی و پرداخت خسارت بیمه شخص ثالث و بدنه خودرو را به‌صورت الکترونیکی و بدون دریافت اسناد کاغذی انجام دهند. این دستور در حالی صادر شده که زمان محدودی تا پایان مهلت تعیین‌شده باقی مانده و آمادگی زیرساخت‌های فنی شرکت‌های بیمه برای اجرای کامل آن با ابهام روبه‌رو است. هنوز مشخص نیست تمام شرکت‌های بیمه بتوانند در این فرصت کوتاه، امکان ثبت، ارزیابی، پیگیری و پرداخت الکترونیکی خسارت را فراهم کنند.
این تصمیم با هدف تسهیل فرایندها، افزایش رضایت بیمه‌گزاران و زیان‌دیدگان و حذف کاغذ از چرخه رسیدگی و پرداخت خسارت اتخاذ شده است. دستور جدید بیمه مرکزی علاوه‌بر ثبت اینترنتی خسارت، شامل بارگذاری مدارک، تشکیل پرونده الکترونیکی، اطلاع‌رسانی پیامکی مراحل رسیدگی، امکان پیگیری با کد رهگیری و استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی برای ارزیابی خسارت و شناسایی تقلب است.
جزئیات بخشنامه جدید بیمه مرکزی درباره پرداخت آنلاین خسارت
در این بخشنامه هشت بند اجرایی برای تغییر شیوه رسیدگی به خسارت تعیین شده است.
مهم‌ترین الزامات این بخشنامه عبارت‌اند از:
- فراهم‌کردن امکان اعلام خسارت و تشکیل پرونده از طریق اپلیکیشن یا نسخه تحت وب قابل استفاده در تلفن همراه؛
- ثبت و دریافت الکترونیکی مدارک موردنیاز به‌جای دریافت نسخه‌های کاغذی؛
- ثبت اطلاعات و مستندات ارزیابی خسارت در سامانه، حتی در موارد بررسی حضوری؛
- اطلاع‌رسانی وضعیت پرونده از طریق پیامک یا اعلان الکترونیکی؛
- فراهم‌کردن امکان رهگیری پرونده‌های خسارت با کد پیگیری؛
- ارسال اطلاعات مراحل رسیدگی به بیمه مرکزی از طریق وب‌سرویس؛
- آموزش نحوه استفاده از سامانه‌های الکترونیکی به بیمه‌گزاران و زیان‌دیدگان؛
- استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی و سامانه‌های کشف تقلب در فرایند ارزیابی خسارت.
دستور بیمه مرکزی به معنای حذف کامل مراجعه حضوری یا بازدید فیزیکی خودرو نیست؛ بلکه شرکت‌های بیمه باید فرایند رسیدگی و مستندسازی خسارت را بدون وابستگی به پرونده‌های کاغذی انجام دهند.
نحوه اعلام و پیگیری خسارت بیمه شخص ثالث و بدنه تغییر می‌کند
با اجرای دستور جدید، بیمه‌گزاران و زیان‌دیدگان می‌توانند مراحل اعلام و پیگیری خسارت را از طریق سامانه‌های الکترونیکی شرکت‌های بیمه انجام دهند. اطلاعات حادثه، مدارک موردنیاز، نتایج ارزیابی و وضعیت پرداخت خسارت نیز باید در پرونده الکترونیکی ثبت شود.
البته الکترونیکی‌شدن فرایندها به معنای حذف بازدید حضوری خودرو نیست و در صورت ضرورت، ارزیابی فیزیکی همچنان انجام خواهد شد. تفاوت اصلی این است که مستندات بازدید نیز باید به‌صورت الکترونیکی ثبت و نگهداری شوند.
اجرای این تغییرات می‌تواند مراجعات غیرضروری را کاهش دهد؛ بااین‌حال، سرعت رسیدگی و پرداخت خسارت همچنان به تکمیل مدارک، شرایط پرونده و عملکرد سامانه‌های شرکت‌های بیمه بستگی دارد.
اطلاع‌رسانی پیامکی مراحل رسیدگی به خسارت الزامی شد
یکی از بخش‌های مهم دستورالعمل جدید بیمه مرکزی، الزام شرکت‌ها به اطلاع‌رسانی وضعیت پرونده‌های خسارت است.
بر اساس بند پنجم بخشنامه، شرکت‌های بیمه موظف‌اند تمام مراحل رسیدگی، از اعلام خسارت و بررسی مدارک تا نتیجه ارزیابی، اعتراض احتمالی، تأیید مبلغ خسارت، صدور حواله و تسویه را از طریق پیامک یا اعلان الکترونیکی به بیمه‌گزار، زیان‌دیده یا ذی‌نفع خسارت اطلاع دهند.
همچنین اطلاعات مراحل اعلامی باید از طریق وب‌سرویس و با کد رهگیری مطابق مشخصات فنی اعلام‌شده به بیمه مرکزی ارسال شود. در این بخشنامه تأکید شده است که در صورت ارسال‌نشدن اطلاعات موردنیاز، از تخصیص کد یکتای خسارت جلوگیری خواهد شد.
این الزام می‌تواند به شفافیت روند رسیدگی کمک کند و امکان نظارت دقیق‌تر بیمه مرکزی بر عملکرد شرکت‌های بیمه را فراهم سازد.
استفاده از هوش مصنوعی برای ارزیابی خسارت و کشف تقلب
بخشنامه بیمه مرکزی تنها به حذف مدارک کاغذی محدود نمی‌شود و استفاده از فناوری‌های نوین در فرایند ارزیابی خسارت را نیز مورد توجه قرار داده است.
طبق بند هشتم این دستورالعمل، استفاده از فناوری‌های نوآورانه مبتنی بر هوش مصنوعی در فرایند ارزیابی خسارت در اولویت قرار گرفته است. همچنین شرکت‌های بیمه باید با استفاده از سامانه‌های کشف تقلب، موارد مشکوک به تخلف یا تقلب را شناسایی کرده و موارد قطعی را مطابق ضوابط به بیمه مرکزی اعلام کنند.
موسی رضایی، رئیس‌کل بیمه مرکزی، پیش‌تر در جریان بازدید از شرکت‌های فعال در حوزه فناوری بیمه، استفاده از هوش مصنوعی در ارزیابی آنلاین خسارت، شناسایی رفتارهای مشکوک و پیش‌بینی ریسک را از موضوعات مهم تحول دیجیتال صنعت بیمه عنوان کرده بود.
به گفته او، استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند ضمن کاهش تخلفات و هزینه‌های اضافی، شفافیت و دقت رسیدگی به خسارت را افزایش دهد.
البته بخشنامه جدید به معنای واگذاری کامل ارزیابی تمام پرونده‌های خسارت به هوش مصنوعی نیست و استفاده از این فناوری به‌عنوان یکی از ابزارهای بهبود فرایند ارزیابی و شناسایی تقلب مطرح شده است.
آیا خسارت بیمه تکمیلی و درمان هم الکترونیکی می‌شود؟
برنامه هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای تنها به رشته‌های خودرو محدود نیست. بیمه مرکزی پیش‌تر توسعه سامانه‌های الکترونیکی برای ارزیابی و پرداخت خسارت درمان را نیز از اولویت‌های خود معرفی کرده بود.
رئیس‌کل بیمه مرکزی در اظهارات قبلی خود از برنامه حذف پرونده‌های کاغذی در حوزه‌های خودرو و درمان و توسعه پرداخت برخط خسارت‌ها خبر داده است.
همچنین برنامه‌هایی برای همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان حوزه فناوری بیمه به‌منظور توسعه دستیارهای هوشمند، ارزیابی الکترونیکی اسناد درمان و شناسایی تقلب در پرونده‌های خسارت مطرح شده است.
بااین‌حال، مهلت ۳۰ آبان ۱۴۰۵ در ابلاغیه اخیر، مشخصاً به رسیدگی و دریافت خسارت بیمه شخص ثالث و بدنه اتومبیل مربوط است.
مسئولیت اجرای دستور بیمه مرکزی بر عهده شرکت‌های بیمه است
در بخش پایانی بخشنامه، بیمه مرکزی تأکید کرده است که مسئولیت اجرای مفاد دستورالعمل، از جمله عملکرد ارزیابان خسارت و سکوهای نرم‌افزاری طرف قرارداد، بر عهده شرکت‌های بیمه خواهد بود.
مهلت ۳۰ آبان در حالی تعیین شده که اجرای سراسری خدمات الکترونیکی، به هماهنگی میان سامانه‌های شرکت‌های بیمه، مراکز پرداخت خسارت، ارزیابان و زیرساخت‌های تبادل اطلاعات با بیمه مرکزی نیاز دارد.
در نهایت، اگرچه بخشنامه جدید گامی مهم برای کاهش کاغذبازی و تسهیل دریافت خسارت خودرو محسوب می‌شود، میزان موفقیت آن به اجرای واقعی دستور در شرکت‌های بیمه بستگی دارد. باید دید تا پایان آبان چه تعداد از شرکت‌ها خواهند توانست الزامات اعلام‌شده را به‌طور کامل اجرا کنند و آیا این تحول در عمل نیز به کاهش مراجعات و تسریع پرداخت خسارت منجر خواهد شد یا خیر.
