قیمت جدید بنزین، قانون جدید سهمیه بندی کارت سوخت

با مصوبه تازه هیأت وزیران و ابلاغ معاون اول رئیس‌جمهور، بنزین در کشور از بامداد شنبه، ۲۲ آذر سه‌نرخی شد. قرار بود از ۱۵ آذر، سوخت‌گیری بیش از ۱۶۰ لیتر در ماه یا استفاده از کارت‌های جایگاه‌های سوخت، با نرخ آزاد ۵۰۰۰ تومان محاسبه شود. اما تاریخ اجرای این طرح به تعویق افتاد. طبق سازوکار جدید، نرخ ۵۰۰۰ تومانی برای استفاده از کارت جایگاه ثابت نخواهد ماند و از این پس به صورت «فصلی» و متناسب با تصمیمات کارگروه ویژه دولت بازنگری و تعیین می‌شود.

پیش‌بینی می‌شود با اجرای این طرح، در بدبینانه‌ترین حالت، سهمیه‌ چهار میلیون دستگاه خودرو به نرخ آزاد (۵۰۰۰ تومانی) تغییر یابد. با این تغییر قیمت بنزین، استفاده از کارت سوخت شخصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند افرادی که به هر دلیلی کارت سوخت ندارند باید هرچه سریع‌تر اقدام به ثبت نام کارت سوخت به صورت اینترنتی کنند.

بنزین ۵ هزار تومانی شامل چه کسانی می‌شود؟

طبق مصوبه دولت، قیمت جدید بنزین به شرح زیر است:

• نرخ اول: هر لیتر ۱۵۰۰ تومان (سهمیه ماهانه ۶۰ لیتر خودروهای سواری بنزینی)
• نرخ دوم: هر لیتر ۳۰۰۰ تومان (تا سقف ۱۰۰ لیتر پس از اتمام سهمیه اول)
• نرخ سوم: هر لیتر ۵۰۰۰ تومان (برای مصرف مازاد، خودروهای فاقد کارت سوخت و سوخت‌گیری با کارت جایگاه)

بدین ترتیب، هر خودرویی که در طول ماه بیش از سهمیه‌های اول و دوم مصرف کند یا در صورت نداشتن کارت سوخت از کارت اضطراری جایگاه‌ها استفاده کند، باید نرخ جدید بنزین آزاد را پرداخت کنند.

افزایش قیمت بنزین و حذف سهمیه برخی خودروها 

در این مصوبه، سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی برای برخی خودروها به‌طور کامل حذف و تنها نرخ سوم (۵۰۰۰ تومان) اعمال می‌شود:

• خودروهای نوشماره داخلی (خودروی صفر بالای یک میلیارد تومان)
• خودروهای خارجی وارداتی
• خودروهای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
• تمام خودروهای پلاک دولتی (به‌جز آمبولانس‌ها)
• دارندگان چند خودرو (خودروی دوم به بعد)

این خودروها تنها با نرخ ۵۰۰۰ تومان امکان سوخت‌گیری خواهند داشت.

اگرچه سخنگوی دولت اعلام کرده است که خودروهای تعویض‌پلاک نیز مشمول بنزین ۵ هزار تومانی هستند، اما کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی توضیح داده که این موضوع شامل همه موارد تعویض پلاک نمی‌شود. به گفته او، فردی که تاکنون خودرویی نداشته و اکنون یک خودروی کارکرده خریداری می‌کند، مشمول نرخ سوم نخواهد شد؛ زیرا عنوان خودروی نو‌شماره صرفاً به خودروهای صفر کیلومتری اطلاق می‌شود که برای اولین بار پلاک‌گذاری می‌شوند.

منظور از خودروهای نوشماره چیست؟

طبق توضیحات مسئولان زیربط، منظور از نوشماره در مصوبه اخیر، خودروهایی هستند که برای اولین بار در پلاک می‌شوند و شامل خودروهای دست دومی که به تازگی تعویض پلاک شدند، نمی‌شود. در صورتی که قیمت کارخانه‌ای خودروی صفر، کمتر از یک میلیارد تومان باشد، سهمیه کارت سوخت حفظ خواهد شد.

آیا سهمیه خودروهای صفر برمی‌گردد؟

یک عضو کمیسیون انرژی مجلس از احتمال وتوی قانون بنزین خبر داده و اظهار کرده است مصوبه گرانی بنزین غیرقانونی است و در هیئت تطبیق مصوبات مجلس رد خواهد شد. مالک شریعتی، نماینده مجلس شورای اسلامی در شبکه اجتماعی اکس گفته است: ظاهرا دولت اصلاح در مصوبه نرخ سوم ‎بنزین را پذیرفته و در گام نخست، قصد دارد در جلسات پیش‌روی هیات وزیران، سهمیه خودروهای داخلی ‎نوشماره را بازگرداند.

محدودیت سهمیه‌ بنزین برای دارندگان چند خودرو

اگر یک شخص بیش از یک خودرو داشته باشد:

• فقط یکی از خودروهای او سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی دریافت می‌کند.
• سایر خودروها تمام سهمیه خود را با نرخ ۵۰۰۰ تومان دریافت خواهند کرد.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، کرامت ویس‌کرمی، اعلام کرد: افراد حقیقی که بیش از یک خودرو دارند، تنها برای یک خودرو می‌توانند سهمیه بنزین با نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی دریافت کنند.این تصمیم در حالی اتخاذ شده که آمارها نشان می‌دهد از مجموع هفت میلیون خودرو در کشور، سه میلیون نفر مالکیت آن‌ها را برعهده دارند.

 مردم باید در مهلت تعیین شده (تا ۱۸ دی)، تعداد خودروهای خود را اعلام کرده و مشخص کنند که سهمیه‌ بنزین با نرخ‌های اول و دوم را برای کدام یک از خودروهایشان درخواست دارند. ثبت‌ نام سهمیه بنزین برای مالکان چند خودرو در سامانه FCS.NIOPDC.IR انجام می‌شود.

ویس‌کرمی هشدار داد: پس از پایان مهلت خوداظهاری، شرکت اطلاعات را از فراجا (پلیس راهور) دریافت خواهد کرد. برای کسانی که تعیین تکلیف و خوداظهاری نکرده باشند، رأسا یک خودرو را انتخاب می‌شود و سهمیه سایر خودروهای آن‌ها قطع خواهد شد.

وی تأکید کرد که این محدودیت تنها شامل حال کسانی می‌شود که بیش از یک خودروی بنزین‌سوز دارند. در صورتی که یکی از خودروها، مثلاً کامیون باشد (که سوخت متفاوتی دارد)، سهمیه‌ نرخ اول و دوم قطع نخواهد شد.

نکته مهم: این طرح فعلا اجرایی نشده است و اطلاع‌رسانی‌های بیشتر به‌زودی اعلام می‌شود.

سهمیه بنزین اسنپ و تپسی؛ پرداخت «پول نقد» به جای بنزین اضافه

رانندگان تاکسی‌های اینترنتی (مثل اسنپ و تپسی) توجه داشته باشند که سهمیه بنزین در کارت سوخت آن‌ها تغییری نخواهد کرد. دولت وعده داده است که مابه‌التفاوت هزینه سوخت را به‌صورت اعتبار ریالی مستقیم به حساب بانکی رانندگان تاکسی‌های اینترنتی واریز می‌کند. این اعتبار پس از محاسبه پیمایش ماهانه و براساس گزارش سفرهای ثبت‌شده در سکوها پرداخت می‌شود.

میزان سهمیه اعتباری:

• خودروهای بنزینی: تا ۲۰۰ لیتر اعتبار در ماه (بدون احتساب ۶۰ لیتر سهمیه نرخ اول و ۱۰۰ لیتر سهمیه نرخ دوم).
  یعنی مجموع مصرف مبنا برای یک راننده تاکسی اینترنتی، ۳۶۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شده است.
• دوگانه‌سوزها: تا ۹۵ لیتر اعتبار ماهانه (مازاد بر ۳۰ + ۱۰۰ لیتر).
• موتورسیکلت‌های فعال دارای کارت سوخت: ۴۰ لیتر اعتبار (مازاد بر ۲۵ لیتر سهمیه نرخ اول و ۳۵ لیتر سهمیه نرخ دوم).

نکته: سوخت‌گیری بیشتر از این سقف‌ها در جایگاه آزاد است.

نکات مهم درباره پرداخت سهمیه بنزین اسنپ و تپسی

• مبنای پرداخت، پیمایش واقعی راننده است و پلتفرم‌های اسنپ و تپسی، اطلاعات سفر را اعلام می‌کنند.
• دولت مابه‌التفاوت نرخ دوم (۳۰۰۰ تومان) و قیمت آزاد (۵۰۰۰ تومان) را محاسبه و
  پس از تأیید پیمایش توسط وزارت کشور، مبلغ از طریق سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها مستقیما به حساب راننده واریز می‌کند.
• محاسبه پیمایش از اولین کیلومتر سفر هر ماه انجام می‌شود. هرچند جزئیات دقیق محاسبه پیمایش و نحوه تبدیل آن به اعتبار، طی دستورالعمل اجرایی جداگانه منتشر خواهد شد.
• تمامی رانندگان و راکبان فعال در سکوهای اینترنتی که فعالیتشان ثبت می‌شود، واجد شرایط دریافت اعتبار سوخت هستند؛ به‌جز موتورسیکلت‌های فرسوده یا فاقد کارت سوخت.

کرایه‌ تاکسی‌های اینترنتی زیاد نمی‌شود!

سخنگوی دولت اعلام کرد که پس از انجام هماهنگی‌های لازم با سکوهای حمل‌ونقل آنلاین، این پلتفرم‌ها به‌طور رسمی تعهد داده‌اند هیچ افزایش قیمتی در کرایه خدمات خود اعمال نکنند. معمولاً با هر افزایش قیمت بنزین، هزینه حمل‌ونقل هم جهش پیدا می‌کند؛ اما این‌بار دولت وعده داده است که با مدیریت و نظارت مستقیم، اجازه بالا رفتن نرخ کرایه‌ها را ندهد.

کاهش سهمیه نرخ دوم خودروهای دوگانه‌سوز

براساس مصوبه جدید دولت، از ابتدای بهمن‌ماه، میزان سهمیه بنزین با نرخ دوم (۳۰۰۰ تومان) برای خودروهای دوگانه‌سوز، ۵۰ درصد کاهش پیدا می‌کند تا به جای افزایش مصرف بنزین، مصرف گاز بیشتر شود.

هدف دولت از این اقدام، تشویق به استفاده بیشتر از سوخت پاک CNG، کاهش مصرف بنزین یارانه‌ای و مدیریت بهینه منابع انرژی است. به این ترتیب، مالکان خودروهای دوگانه‌سوز از بهمن‌ماه سهمیه کمتری با نرخ دوم دریافت می‌کنند و برای مصرف بیشتر باید از بنزین نرخ سوم (۵۰۰۰ تومان) استفاده کنند.

تعیین سهمیه بنزین فقط برای مالکان رسمی خودروها

سهمیه بنزین فقط به مالک رسمی خودرو تعلق می‌گیرد. خودروهایی که خریداری شده‌اند، اما هنوز انتقال سند آنها در سامانه پلیس انجام نشده است، تنها یک سهمیه پایه دریافت خواهند کرد. برای تسریع در فرایند انتقال مالکیت، سامانه‌ای ویژه راه‌اندازی خواهد شد و در صورت عدم اقدام از سوی مالکان، سهمیه این خودروها قطع خواهد شد.
همچنین، نیروی انتظامی موظف شده است، با همکاری شورای عالی امنیت کشور، اطلاعات دقیق مالکیت و وضعیت خودروها را در اختیار وزارت نفت قرار دهد تا این اطلاعات برای محاسبه سهمیه و کنترل کارت‌ها استفاده شود.

سامانه ملی پایش کارت‌های سوخت ظرف سه ماه راه‌اندازی می‌شود

بر اساس مصوبه جدید، وزارت نفت، وزارت اطلاعات و سازمان برنامه و بودجه موظف شده‌اند تا ظرف سه ماه سامانه‌ای یکپارچه برای شناسایی کارت‌های اضطراری، کارت‌های سازمانی و الگوهای مصرف ایجاد کنند. هدف از این سامانه، کنترل مصرف غیرشفاف و جلوگیری از استفاده‌های سازمانی خارج از قاعده است.

کاهش سهم استفاده از کارت سوخت جایگاه‌ها به ۲۰ درصد

بر اساس آمارهای ارائه شده، در حال حاضر حدود ۶۰ درصد از مالکان خودرو برای سوخت‌گیری از کارت‌های سوخت شخصی خود استفاده می‌کنند. با این حال، پیش‌بینی می‌شود که میزان استفاده از کارت‌های شخصی به ۸۰ درصد افزایش یابد. دلیل این برآورد آن است که طبق محاسبات انجام شده، ۸۰ درصد از خودروهای کشور در ماه نیازی به مصرف بیش از ۱۶۰ لیتر بنزین ندارند. به این ترتیب، انتظار می‌رود با تغییر الگوی مصرف، سهم استفاده از کارت سوخت جایگاه‌داران (کارت آزاد) به ۲۰ درصد کاهش یابد.

تغییر فصلی نرخ بنزین جایگاه‌ها با تصمیم کارگروه ویژه دولت

بر اساس مصوبه جدید هیأت وزیران، دوران تصمیم‌گیری‌های موردی برای بنزین به پایان رسیده و سیاست‌گذاری در این حوزه به یک ساختار دائمی و متشکل از ارکان ارشد دولت واگذار شده است.

طبق این مصوبه، «کارگروه دائمی سیاست‌گذاری سوخت» با حضور وزرای کلیدی (نفت، کشور، اقتصاد، اطلاعات) و رئیس سازمان برنامه و بودجه تشکیل شده است. مهم‌ترین وظیفه این کارگروه، تعیین میزان سهمیه‌ها و نرخ بنزین ۵۰۰۰ تومانی (کارت جایگاه) متناسب با شرایط اجرایی و ملاحظات امنیتی و سیاسی است.

نکته کلیدی بند ۹ این مصوبه آن است که از این پس نرخ فروش سوخت با کارت جایگاه ثابت نبوده و به‌صورت فصلی مورد بازنگری قرار می‌گیرد. این تغییرات که توسط وزارت نفت اعلام خواهد شد، دست دولت را برای مدیریت مصرف و افزایش پلکانی قیمت بنزین در هر فصل باز می‌گذارد. بنابراین، مصرف‌کنندگان باید در هر فصل منتظر اعلام رسمی نرخ‌های جدید برای استفاده از کارت سوخت جایگاه‌ها باشند.